Mała ojczyzna w kręgu zainteresowań

Tadeusz Matraszek „W cieniu swastyki”

  Możemy poznawać świat wokół nas przez pryzmat  historii powszechnej, ogólnonarodowej i lokalnej. Najbliższa, bo powiązana z własnym miejscem zamieszkania,  jest historia małej ojczyzny. O tym właśnie opowiada  nam historyk – Tadeusz Matraszek w swojej książce pt. „W cieniu swastyki”.

Zamysłem  autora jest przedstawienie życia codziennego w Chodzieży i powiecie chodzieskim na rok przed wybuchem II wojny światowej. Możemy więc prześledzić, co działo się w naszym regionie  od września 1938 r. do września 1939 r. W tej oto książce, która ukazała się w 2020 r. a wydawcą jest Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Michalskiego w Chodzieży, znajdujemy kilka ciekawych wzmianek o gminie  Kaczory i jej  mieszkańcach.

Czytając, dowiadujemy się m.in., że gmina Kaczory w 1938 r. liczyła 4972 mieszkańców. Z naszej miejscowości pochodził pierwszy w powiecie ochotnik  korpusu zaolziańskiego, który miał punkt werbunkowy w Chodzieży przy ul. Mickiewicza 17. Wartą podkreślenia jest wzmianka o uroczystości poświęcenia  kościoła pw. Matki Bożej Anielskiej w Rzadkowie. Budowę rozpoczęto w 1937 r. a wyświęcenia świątyni  dokonano w  1938 r., już w kilka dni po tym  odbył się tam pierwszy ślub.

W styczniu  1939 r. bardzo ważnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności było uhonorowanie ks. Józefa Smolińskiego – proboszcza Morzewa, medalem „Za Ratowanie Ginących”. Ksiądz Smoliński uratował życie tonącego chłopca – niestety nie podano nazwiska uratowanego. W tym samym miesiącu w  naszej wsi gościł z występem wojskowy chór „Dzieci Bydgoskich”.

Z tejże książki możemy też dowiedzieć się, że pierwsze walki we wrześniu 1939 r., z udziałem kompanii Obrony Narodowej „Chodzież”, toczyły się w okolicach Kaczor i Milcza. Po kilku godzinach walk Niemcy zajęli Kaczory i ruszyli z dalszym podbojem w kierunku na Wyrzysk.

Te i inne wydarzenia przedstawione są na tle codziennej pracy, zabaw, wydarzeń sportowych, a co ważne, w kontekście tego, co działo się w polityce europejskiej.  Tekst wzbogacony jest archiwalnymi materiałami z prasy i zdjęciami. Książkę czyta się z dużym zainteresowaniem, zapoznając się z nią,  możemy snuć refleksje, że na wielką historię składają się też nasze doświadczenia.

/Oprac. E. Semanicka/