Franciszek Kodrycki

Nauczyciel związany z Dziembowem, Kaczorami i Chodzieżą

Po raz trzeci otwieramy wydaną przez Miejską Bibliotekę Publiczną im. Stefana Michalskiego w Chodzieży, z inspiracji Towarzystwa Miłośników Ziemi Chodzieskiej,  w 2005 r., książką „Nauczyciele i wychowawcy”. Ukazała się ona jako trzeci tom cyklu „Zasłużeni dla Ziemi Chodzieskiej”.  Henryk Zydorczak, prezes TMZCh, pisze we wstępie: „Książka ta ma za zadanie przypomnienie i upamiętnienie sylwetek 25 nauczycieli i wychowawców, którzy ziemi chodzieskiej i jej mieszkańcom oddali swą wiedzę, umiejętności i… siebie, pozostając tu na zawsze”.
Bohaterem przytoczonego niżej rozdziału książki jest Franciszek Kodrycki (1907-1990), urodzony  na Pomorzu, nauczyciel, blisko 20 lat związany z Dziembowem  i Kaczorami, później z  Chodzieżą.
Autorem biogramu jest Henryk Zydorczak. 

Kierownik „tysiąclatki"

Franciszek Kodrycki urodził się 28 stycznia 1907 roku w Starogardzie Gdańskim. W latach 1923-1928 uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Kościerzynie, czego zwieńczeniem jest świadectwo dojrzałości opatrzone numerem11/1928. Po ukończeniu szkoły, do roku 1929, pełni służbę wojskową w Szkole Podchorążych w Śremie. Po jej ukończeniu otrzymuje mianowanie z Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego w Toruniu i do 1931 roku pracuje jako nauczyciel w Szponie, w powiecie kościerskim.
W drodze przeniesienia, od roku 1931 do 1933, uczy w Szkole Powszechnej w Schodnie, w tym samym powiecie. Lata 1933-1938 to kolejne przeniesienia i praca w Szkole Powszechnej w Chróstach Wysińskich. 30 grudnia 1938 roku Franciszek Kodrycki otrzymuje nominację na kierownika Szkoły Powszechnej w Dziembowie  i wiąże się z ziemią chodzieską. Pracę przerywa wybuch II wojny światowej.
W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany i walczył na froncie w rejonie Radomia i Kielc. Został ranny i przechodził hospitalizację. W czasie ponurych lat okupacji ukrywał się. Włączył się w tajne nauczanie oraz współpracował z polskim podziemiem.
Po wyzwoleniu ponownie objął stanowisko kierownika Szkoły Podstawowej w Dziembowie w powiecie chodzieskim, gdzie pracował do 1959 roku. Był przewodniczącym i wiceprzewodniczącym ówczesnej Gminnej Rady Narodowej w Kaczorach i Dziembowie oraz członkiem Powiatowej Rady Narodowej  w Chodzieży. W Ognisku Związku Nauczycielstwa polskiego pełnił funkcję kierownika szkolenia ideologicznego i przewodniczącego konferencji rejonowych, a następnie prezesa Ogniska.
Jako kierownik szkoły w Dziembowie dokonał rozbudowy obiektu, w wyniku czego szkoła uzyskała 4 izby lekcyjne. Stało się to w drodze tzw. czynu społecznego czyli bezpłatnej pracy miejscowej społeczności zachęconej przez kierownika szkoły.
To doświadczenie bardzo przydało się Franciszkowi Kodryckiemu, gdyż po przeniesieniu na stanowisko kierownika szkoły Podstawowej nr 3 w Chodzieży, we wrześniu 1959 roku, odegrał wybitną rolę w budowie dużego budynku tej nowej szkoły, jednej z tzw. „tysiąclatek” – pomników tysiąclecia Państwa Polskiego obchodzonego w roku 1966. Przy budynku szkoły postawiono także dwumieszkaniowy budynek dla nauczycieli.
Od 1 września 1963 roku kierował także filią Zasadniczej Szkoły zawodowej dla Pracujących, a od 1 stycznia 1967 zarządzał jednocześnie, mieszczącym się w nowym budynku szkoły, Szkolnym Schroniskiem Młodzieżowym. Był także kierownikiem uruchomionej w tym budynku 6-oddziałowej szkoły specjalnej dla dzieci opóźnionych w rozwoju umysłowym w stopniu lekkim.
Tak, jak większość nauczycieli, był aktywnym działaczem społecznym i politycznym – był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz prezesem Ogniska Związku Nauczycielstwa Polskiego w Chodzieży. Czynnie wspierał działalność organizacji młodzieżowych, przede wszystkim Związku Harcerstwa Polskiego. Wszechstronna działalność Franciszka Kodryckiego zyskiwała uznanie władz wyrażane w przyznaniu mu wielu nagród i odznaczeń, m.in. Złotego Krzyża Zasługi w roku 1959.
W piśmie urzędowym z dnia 9 lutego 1959 roku czytamy:
„Franciszek Kodrycki jako kierownik i nauczyciel spełnia bardzo dobrze obowiązki wchodzące w skład Jego czynności zawodowych. Osiąga dobre wyniki nauczania i wychowania i instruuje dobrze nauczycieli… Posiada duże poczucie odpowiedzialności za wychowanie powierzonej mu młodzieży. Wykazuje się umiejętnością współżycia ze środowiskiem i współpracuje bardzo dobrze  z Komitetem Rodzicielskim. Jest dobrym organizatorem i administratorem szkoły oraz dobrym pedagogiem. Troszczy się szczególnie o sprawy gospodarcze szkoły, włącza się również aktywnie w sprawę budowy nowej szkoły…”.
W 1977 roku, uchwałą Rady Państwa, odznaczono go w Belwederze zaszczytnym tytułem Zasłużonego Nauczyciela Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Franciszek Kodrycki zmarł 1 sierpnia 1990 roku, po 17-letnim okresie przebywania na zasłużonej emeryturze, na którą przeszedł 1 września 1973 roku.

Informacja od SPKiO: 
Franciszek Kodrycki pochowany jest razem z żoną i córką na cmentarzu parafialnym w Chodzieży. Podana na nagrobku data jego urodzenia to 29 stycznia 1907 r., a śmierci 29 lipca 1990 r.